Ty też masz wpływ na jakość powietrza w naszej gminie!

Przy stworzeniu strony „Korzystamy z dofinansowania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie”.

Co ty jako mieszkaniec gminy Olsztynek możesz zrobić dla lepszej jakości powietrza?

Wcale nie tak mało jaki ci się wydaje, poniżej lista tego co możesz, a nawet powinieneś robić lub czego nie robić na co dzień:

  1. Nie spalaj śmieci w domu! Reaguj na to co dzieje się w Twoim otoczeniu, interweniuj kiedy widzisz, jak ktoś zaśmieca i pali śmieci, itp.
  2. Nie przegrzewaj swojego domu (czy wiesz, że obniżenie temperatury już o 1°C może obniżyć rachunek za energię nawet o 7%)
  3. Zmień swoje stare nieefektywne źródło ciepła na inne ekologiczne (możesz skorzystać z dofinansowania z programów Czyste Powietrze i Ciepłe Mieszkanie)
  4. Oszczędzaj energię już od dziś poprzez:
    – odłączenie ładowarki do telefonu komórkowego z gniazdka po skończeniu ładowania,
    – wkręcaj energooszczędne żarówki,
    – wybieraj nowe urządzenia AGD o wysokiej klasie efektywności,
    – do przemieszczania się wybieraj komunikację miejską, rower i spacer,
    – nie pozostawiaj urządzeń w trybie czuwania.
  5. Oszczędzaj wodę, zamontuj na swoich kranach perlatory, dzięki którym zużycie wody spada nawet o 80 %.
  6. Edukuj innych. Podziel się naszym przesłaniem z rodziną, przyjaciółmi i sąsiadami. Im więcej osób zaangażuje się w akcję, tym większy będzie nasz wpływ na poprawę stanu środowiska

Dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie

W 2023 r. Gmina Olsztynek otrzymała dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie, na projekt pod nazwą EKOlsztynek – świadomi mieszkańcy to czyste środowisko. W ramach projektu dwukrotnie zorganizowano piknik ekologiczny dla dzieci z klas I-IV ze szkół podstawowych z terenu gminy Olsztynek, dzięki którym świadomość ekologiczna dzieci znacząco wzrosła. Dodatkowo w ramach projektu zakupiono 5 zestawów multimedialnych, tj. podłóg interaktywnych FunFloor Mobilny wraz z pakietem gier i aplikacji związanych z ochroną środowiska. Urządzenia zostały nieodpłatnie przekazane dla wszystkich szkół podstawowych z terenu naszej gminy.

Wysokość dotacji to 86 608,88 zł. Cała wartość inwestycji wyniosła 96 232,10 zł.

Zanieczyszczenia powietrza

Antropogenicznymi źródłami zanieczyszczenia powietrza, czyli wynikającymi z działalności człowieka są:
Emitowane są głównie następujące substancje:

W celu zapewnienia ochrony powietrza powinno się redukować rozmiary już zaistniałej emisji zanieczyszczeń i racjonalnie modyfikować technologie produkcji, wytwarzające szczególnie uciążliwe zanieczyszczenia. Aby działania te były skuteczne trzeba przede wszystkim szczegółowo rozpoznać rodzaje i własności powstających zanieczyszczeń oraz miejsca i warunki wprowadzania ich do atmosfery. To pozwoli nam ocenić stan i stopień zanieczyszczenia oraz związane z nim zagrożenie, a dzięki temu zakres i sposób działania.

Ochrona powietrza może być realizowana przez podejmowanie działań takich jak:
  • Instalowanie wydajnych filtrów kominowych.
    Nawet w przypadku starszych technologii urządzenia takie zatrzymują znaczną część zanieczyszczeń, w przypadku nowszych technologii
    filtry zazwyczaj są montowane seryjnie.
  • Wdrażanie nowych, czystszych technologii przemysłowych.
    W praktyce nowsze technologie są czystsze (mniejsza emisja gazów/pyłów) oraz mniej energochłonne. Cześć szkodliwych substancji stosowanych  w przemyśle zastępowana jest przez inne, bezpieczniejsze (np. zamienniki freonów).
  • Modyfikacji istniejących technologii i większa hermetyzacja produkcji.
    W praktyce oznacza to np. odsiarczanie węgla przed jego spaleniem, czy też dbałość o odizolowanie produkcji od środowiska. W przypadku ogrzewania domów korzystna jest zmiana paliwa na mniej emisyjne (np. gaz ziemny zamiast węgla) oraz ocieplanie budynków.
  • Inwestowanie w ekologiczne środki transportu i modyfikacja już istniejących.
    Oznacza to nowsze nieemisyjne, lub nisko emisyjne samochody wyposażone w lepsze katalizatory, modyfikowane paliwa (np. bezołowiowe), rozbudowę transportu elektrycznego (np. szynobusy, trolejbusy). Ważna jest także promocja transportu rowerowego, czy wodnego oraz wdrażanie nowych technologii w transporcie lotniczym.
  • Budowanie izolacyjnych pasów zieleni wokół zakładów przemysłowych.
    Zieleń zatrzymuje pewną ilość zanieczyszczeń gazowych, szczególnie pyłów.
  • Wprowadzanie odnawialnych źródeł energii m.in takich jak:
    a) energia słoneczna (kolektory, panele słoneczne)
    b) energia wodna (elektronie wodne, pływowe)
    c) energia wiatrowa (turbiny wiatrowe)
  • Eliminowaniu ciężkiego transportu w miastach (budowa obwodnic)
  • Ograniczanie ruchu samochodowego i przestawanie komunikacji na pojazdy elektryczne.
  • Tworzenie stref dla pieszych w centrach miast i osiedli.
  • Korzystanie z miejskiej komunikacji lub roweru.

Szkodliwość spalania śmieci w piecach domowych

Nadmierny konsumpcjonizm człowieka wraz z szybkim postępem technologicznym zwiększa produkcję odpadów, które są ogromnym obciążeniem dla naszej planety.

Na terenie naszej gminy nieobcy jest widok ciemnego dymu wydobywający się z kominów, którym towarzyszy często nieprzyjemny, duszący zapach. Jest to nie tylko problem dla otaczającego nas środowiska, ale również dla nas samych. Przebywanie na „świeżym powietrzu” staje się uciążliwe, dodatkowo wietrzenie wnętrza swojego domu traci sens.

Chociaż wiele osób rozumie potrzebę dbania o środowisko, możemy jeszcze dość często zaobserwować stare nawyki, gdzie śmieci są spalane bezmyślnie. Osoby te swoje zachowanie tłumaczą szybkim sposobem na pozbycie się odpadów oraz tanim zamiennikiem opału, co według nich przekłada się na oszczędności w ogrzewaniu domu. Powinniśmy zdawać sobie sprawę, że spalanie śmieci powoduje zanieczyszczenie również naszego najbliższego otoczenia. Może to mieć tragiczne w skutkach konsekwencje takie jak nowotwory układu oddechowego lub uszkodzenie źródła ciepła oraz zapchanie sadzą przewodu kominowego, co grozić może nawet pożarem. Nie zdajemy sobie sprawy, że substancje powstałe podczas spalania śmieci wdychane są przez pobliskich mieszkańców, wnikają do gleby i wód, a co za tym idzie do przydomowego ogródka.

Podczas spalania śmieci w piecach domowych wytwarzają się metale ciężkie, tlenek węgla oraz tlenki azotu, które powodują podrażnienia lub nawet uszkodzenia płuc. W dymie znajduje się dwutlenek siarki, chlorowodór, cyjanowodór oraz rakotwórcze dioksyny.

Są związkami chemicznymi, które są 10 tys. razy bardziej trujące od cyjanku potasu. Dawka zaledwie dwóch miligramów dioksyn może zabić ważącego 80 kilogramów człowieka.

Dodatkowo związki te:

  • są rakotwórcze,
  • działają mutagennie,
  • naruszają strukturę kodu genetycznego,
  • obniżają odporność immunologiczną,
  • osłabiają proces wzrostu i powodują zaburzenia neurologiczne i hormonalne,
  • powodują poronienia i wysypki alergiczne.

Najbardziej zagrożeni są ci, którzy przebywają najbliżej źródła skażenia, a więc osoby, które w sposób “oszczędny” pozbywają się odpadów i ich najbliżsi sąsiedzi.

  • upośledza procesy syntezy i hemoglobiny
  • negatywnie wpływa na funkcjonowanie szpiku kostnego oraz wątroby
  • obniża poziom witaminy D w organizmie
  • niewielkie jego ilości wpływają niekorzystnie na układ odpornościowy człowieka
  • zatrucie nim powoduje uszkodzenia nerek
  • powoduje rozmiękczenie kości i osteoporozę
  • powodują w płucach odczyny zapalne
  • przy zatruciach przewlekłych mogą powodować zaburzenia układu nerwowego, dając objawy takie jak: drżenie kończyn, zmiany osobowości, stany depresji

W piecach domowych na paliwo stałe powinniśmy spalać wyłącznie paliwa dobrej jakości, które są zalecane przez producenta kotła. Kotły są przystosowane do stosowania zalecanego opału a nie do śmieci, które spalane w zbyt niskiej temperaturze emitują spaliny ze szkodliwymi zanieczyszczeniami.

Należy zauważyć, że palenie śmieci w domach mieszkalnych to jedno z tzw. źródeł niskiej emisji, czyli niskich kominów. Dymy nie wydostają się na duże wysokości, która ułatwiłaby rozwiać je przez wiatry. Powoduje to lokalny wzrost zanieczyszczenia powietrza.

Przypominamy, że spalanie śmieci w piecach i kotłowniach domowych oraz na wolnym powietrzu jest zabronione. Nieprzestrzeganie zakazu spalania odpadów, zgodnie z art. 191 ustawy o odpadach, podlega karze aresztu albo grzywny. Za spalanie odpadów w instalacjach grzewczych lub na wolnym powietrzu grozi mandat w wysokości do 500 zł lub kara grzywny do wysokości 5000 zł, gdy sprawa zostanie skierowana do Sądu.

Działania Gminy Olsztynek

Pikniki ekologiczne
We wrześniu 2023 r. zorganizowaliśmy pierwszy piknik ekologiczny, przeznaczony dla dzieci ze wszystkich szkół podstawowych z terenu miasta i gminy. Uczestniczyło w nim około 500 dzieci z klas I-IV, które poprzez zabawę, uczyły się zasad ochrony środowiska, szczególnie ochrony klimatu i powietrza oraz szkodliwości spalania śmieci w piecach domowych. Piknik prowadziła Fundacja ekologiczna ARKA, która zapewniła dzieciom atrakcje takie jak: mobilna pracownia odnawialnych źródeł energii, kino „bez prądu”, eko-memory, przestrzenna gra planszowa, EKO – Domek oraz wystawa „Czyste Powietrze Zdrowy Człowiek” i „Nie bądź jednorazowy”. W latach wcześniejszych wraz z Fundacją Arka prowadziliśmy akcję pn. „Kochasz dzieci nie pal śmieci” zachęcającą mieszkańców do niespalania śmieci w piecach domowych.

W kwietniu 2024 r. zorganizowaliśmy drugi piknik ekologiczny, również dla dzieci z klas I-IV wszystkich szkół podstawowych z terenu miasta i gminy. Podczas wydarzenia dzieci brały udział w warsztatach w trakcie, których m.in. sadziły rośliny antysmogowe, wykonywały własnoręcznie breloczki z eko wikliny, malowały torby ekologiczne, które zabrały ze sobą do domu. W wydarzeniu prowadzonym przez firmę Edukacja Ekologiczna Dagmara Hirsz w Łodzi, wzięło udział ponad pół tysiąca dzieci.

Zagospodarowanie Park Sportu, Kultury i Rozrywki w Olsztynku

Gmina Olsztynek otrzymała dofinansowanie w kwocie 30 000 zł w ramach konkursu „Niebiesko- zielone granty dla Warmii i Mazur” w 2023 roku finansowanego przez Samorząd Województwa Warmińsko Mazurskiego, na realizację zadania pn. „Zagospodarowanie terenów zielonych na Przyzamczu w Olsztynku”. W ramach realizacji zadania powstały nowe rabaty kwietne, nasadzono 6 drzew z gatunku dąb kolumnowy, zamontowano elementy małej architektury, takie jak tablice informacyjno edukacyjne czy ławki parkowe. Ponadto, w ramach zadania dostarczono i zamontowano domki dla ptaków, owadów i jeży. Całkowity koszt zadania wyniósł 59 800 zł.

Program Czyste Powietrze

W ramach porozumienia z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie, mieszkańcy Gminy Olsztynek mogą skorzystać z pomocy pracowników Urzędu Miejskiego w Olsztynku w procesie składania wniosków o dofinansowanie, którzy udzielają informacji o Programie osobom zainteresowanym, a także wspierają Wnioskodawców w zakresie przygotowania wniosków o dofinansowanie oraz przy rozliczeniu przyznanego dofinansowania, w tym przy poprawnym wypełnieniu wniosku o płatność oraz kompletowaniu wymaganych załączników.

Konsultacje prowadzone są we wtorki i czwartki w godzinach 8.00 – 13.00 w  Urzędzie Miejskim w Olsztynku, Ratusz 1, 11-015 Olsztynek, w pok. 22.

Czyste Powietrze to program, którego celem jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych.

Priorytetem programu jest wymiana starych i nieefektowanych źródeł ciepła na paliwa stałe na nowoczesne źródła ciepła spełniające najwyższe normy, jak również przeprowadzenie niezbędnych prac termomodernizacyjnych budynku.

Program skierowany jest do osób fizycznych, które są:

  • właścicielami/współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub
  • wydzielonego w takim budynku lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą.

 

W przypadku współwłasności wniosek na realizację przedsięwzięcia składa tylko jeden ze współwłaścicieli za zgodą wszystkich pozostałych współwłaścicieli.

  • na wymianę starych i nieefektywnych źródeł ciepła na paliwo stałe na nowoczesne źródła ciepła spełniające najwyższe normy oraz
  • przeprowadzenie niezbędnych prac termomodernizacyjnych budynku tj. zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych.
  • instalację c.o. i c.w.u.
  • mikroinstalację fotowoltaiczną
  • wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła
Program Ciepłe Mieszkanie

Gmina Olsztynek realizuje Program „Ciepłe Mieszkanie” finansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie. W ramach Programu istnieje możliwość finansowania przedsięwzięć rozpoczętych nie wcześniej niż od dnia podpisania umowy o dofinansowanie przedsięwzięcia z Gminą Olsztynek. Termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia to 18 miesięcy od dnia podpisania ww. umowy, jednak nie później niż do 31.12.2024 r.

Nabór trwać będzie do 31.11.2024 roku lub do wyczerpania alokacji.

  1. Dla beneficjentów końcowych uprawnionych do podstawowego poziomu dofinansowania:
    Beneficjentem końcowym jest osoba fizyczna o dochodzie rocznym nieprzekraczającym kwoty 120 000 zł, posiadająca tytuł prawny wynikający z prawa własności lub ograniczonego prawa rzeczowego do lokalu mieszkalnego, znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, realizująca przedsięwzięcie będące przedmiotem dofinansowania:


    1. stanowiącym podstawę obliczenia podatku, wykazanym w ostatnio zdrożonym zeznaniu podatkowym zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych;

    2. ustalonym zgodnie z wartościami określonymi w załączniku do obwieszczenia ministra właściwego do spraw rodziny w sprawie wysokości dochodu za dany rok z działalności podlegającej  opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku
    dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, obowiązującego na dzień złożenia wniosku oraz na podstawie dokumentów potwierdzających wysokość uzyskanego dochodu, zawierających informacje o wysokości przychodu i stawce podatku lub wysokości opłaconego podatku dochodowego w roku wskazanym w powyższym obwieszczeniu ministra;

    3. z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, przyjmując, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód roczny w wysokości dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie ustawy o podatku rolnym, obowiązującego na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie;

    4. niepodlegającym opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i mieszczącym się pod względem rodzaju w katalogu zawartym w art. 3 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia wniosku o dofinansowanie, wykazanym w odpowiednim dokumencie.

    W przypadku uzyskiwania dochodów z różnych źródeł określonych powyżej w lit. a) -d), dochody te sumuje się, przy czym suma ta nie może przekroczyć kwoty 120 000 zł.

    Intensywność dofinansowania:
    do 30% faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowalnych przedsięwzięcia realizowanego przez beneficjenta końcowego, nie więcej niż 15 000 zł na jeden lokal mieszkalny.

  2. Dla beneficjentów końcowych uprawnionych do podwyższonego poziomu dofinansowania:
    Beneficjentem końcowym uprawnionym do podwyższonego poziomu dofinansowania jest osoba fizyczna realizująca przedsięwzięcie będące przedmiotem dofinansowania, która łącznice spełnia następujące warunki:

    1. posiada tytuł prawny wynikający z prawa własności lub ograniczonego prawa rzeczowego do 
    lokalu mieszkalnego, znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym;

    2. przeciętny miesięczny dochód na jednego członka jej gospodarstwa domowego wskazany w 
    zaświadczeniu wydawanym zgodnie z art. 41l ust. 10g ustawy – Prawo ochrony środowiska, nie przekracza kwoty:
    • 1 673 zł w gospodarstwie wieloosobowym,
    • 2 342 zł w gospodarstwie jednoosobowym.

    W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, roczny przychód osoby fizycznej, z tytułu 
    prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za rok kalendarzowy, za który ustalony został przeciętny miesięczny dochód wskazany w zaświadczeniu, o którym mowa w pkt 1) lit. b), nie przekroczył czterdziestokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów obowiązującym w grudniu roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o dofinansowanie.

    Intensywność dofinansowania:
    do 60% faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowalnych przedsięwzięcia realizowanego przez beneficjenta końcowego, nie więcej niż 25 000 zł na jeden lokal mieszkalny.

  3. Dla beneficjentów końcowych uprawnionych do najwyższego poziomu dofinansowania:
    Beneficjentem końcowym uprawnionym do najwyższego poziomu dofinansowania jest osoba fizyczna realizująca przedsięwzięcie będące przedmiotem dofinansowania, która łącznie spełnia następujące warunki:

    1. posiada tytuł prawny wynikający z prawa własności lub ograniczonego prawa rzeczowego do 
    lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym;

    2. przeciętny miesięczny dochód na jednego członka jej gospodarstwa domowego wskazany w 
    zaświadczeniu wydawanym zgodnie z art. 411 ust. 10g ustawy – Prawo ochrony środowiska, nie przekracza kwoty:
    • 900 zł w gospodarstwie wieloosobowym;
    • 1 260 zł w gospodarstwie jednoosobowym;
    lub ma ustalone prawo do otrzymywania zasiłku stałego, zasiłku okresowego, zasiłku rodzinnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, potwierdzone w zaświadczeniu wydanym na wniosek beneficjenta końcowego, przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, zawierającym wskazanie rodzaju zasiłku oraz okresu, na który został przyznany. Zasiłek musi przysługiwać w każdym z kolejnych 6 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia oraz co najmniej do dnia złożenia wniosku o dofinansowanie.

    W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę, która przedstawiła  zaświadczenie 
    o przeciętnym miesięcznym dochodzie na jednego członka jej gospodarstwa domowego, roczny jej przychód, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej za rok kalendarzowy, za który ustalony został przeciętny miesięczny dochód wskazany w zaświadczeniu, nie przekroczył dwudziestokrotności kwoty minimalnego  wynagrodzenia za pracę określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów obowiązującym w grudniu roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o dofinansowanie.

    Intensywność dofinansowania: do 90% faktycznie poniesionych kosztów kwalifikowalnych przedsięwzięcia realizowanego przez beneficjenta końcowego, nie więcej niż 37 500 zł na jeden lokal mieszkalny.

Wymagany jest demontaż wszystkich nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa stałe służących do ogrzewania lokalu mieszkalnego.

Program wspiera zastosowanie:

  • kotła gazowego kondensacyjnego,
  • kotła na pellet drzewny o podwyższonym standardzie,
  • ogrzewania elektrycznego,
  • pompy ciepła powietrze/woda lub pompy ciepła powietrze/powietrze
  • podłączenie lokalu do wspólnego efektywnego źródła ciepła.

 

Dodatkowo możliwe będzie wykonanie:

  • instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej w lokalu mieszkalnym,
  • instalacji gazowej od przyłącza gazowego / zbiornika na gaz do kotła,
  • wymiany okien i drzwi oddzielających lokal od przestrzeni nieogrzewanej lub środowiska zewnętrznego,
  • wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła w lokalu mieszkalnym,
  • dokumentacji projektowej dotyczącej powyższego zakresu.

Szczegółowe informacje o składaniu i rozpatrywaniu wniosków o dofinansowanie zawarte są w Regulaminie naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach programu priorytetowego „Ciepłe Mieszkanie”.

Więcej informacji na temat programu Ciepłe Mieszkanie można znaleźć na stronie: czystepowietrze.gov.pl/cieple-mieszkanie/.

Dane kontaktowe w ramach prowadzonego naboru wniosków:
Tel.: 89 519 54 75, e-mail: klimat@olsztynek.pl

2024 - Gmina Olsztynek